Hey!

Alweer een week geleden, dat ik mijn avonturen naar het Belgenland verzond. Intussen heb ik een week bij de ECHTE boeren en boerinnen geleefd. Zot hoe die mensen ‘in onze tijden’ nog leven. Nu pas besef ik echt wat ze met semi-feodaal bedoelen. Laat me beginnen bij dinsdag, voor ik aan dit avontuur begon..

Maandag was er de mis voor Bishop Ramento. De mis was zeer progressief.

Progressiever dan we ons kunnen voorstellen. Tijdens de mis brachten veel mensen van verschillende religies hun solidariteitsboodschappen. Tijdens de hostie werd het lied van de Independent Church of the Philippines gezongen: met de vuist de lucht in. Een vuist die staat voor hun strijd. Ze willen voorwaarts. Op naar een betere wereld. Ze willen samen met de mensen strijden voor deze betere wereld. Geen corrupte regering als die van Arroyo die voortdurend extra-judicial killings uitvoert. Sinds 2 maanden al ongeveer 30 moorden. Van 700 in de 40 op mijn foto naar 700 in de 70. Brrrr. Vlak na mijn vorige post op de blog werd er hier in Mindanao nog een andere priester vermoord. Ook van dezelfde kerk, de IPI. Akelig.

In de namiddag namen Lizyl en ik de bus naar Merbal om van daar met een tricycle naar het office van de Health Care te gaan. Prachtige plaats. Een Nederlandse dokter heeft geld ingezameld, daarmee bouwden ze een rieten conferentiezaal en 5 rieten hutten voor hun patienten, een kookruimte en een ruimte voor de officers. We kregen heel veel verhalen te horen. Verhalen waar ik stil van werd. Op 27 september hadden de militairen (vd regering) 1 van hun lokale offices binnengedrongen. Ze duwden enkele geweren tegen de mensen en vroeger hun uit. Ze dachten dat het een basis van de NPA was, het communistische leger dat hier actief is. Ze zochten wapens. Ze behandelden deze mensen als dieren. Buiten in de regen op de grond gaan liggen, een paar stampen in je buik. Ik voelde me meteen op mijn gemak, ahum.. Wel zeer boeiende verhalen natuurlijk. Dit is echt een fantastische organisatie. Dat zou ik dezelfde avond al merken. We gingen met een single motorcycle (waar je met 5 op zit!) naar een heel ver afgelegen plek. Ze zeiden dat het 5 kilometer was, maar we reden meer dan een half uur aan een hoge snelheid, door wat me prachtige natuur leek (maar het was al donker, dus ik kon het niet zien).

Plots stopte de motorcycle en moisten we nog een eind naar boven stappen, ik snap nog steeds niet waarom .. Alles zag er heel primitief uit. Geen elektriciteit. Een organizer van de boeren wilde graag Engels leren en sprak de hele tijd met me, een zaligheid! Na dit zeer boeiende gesprek, kreeg ik een accupuntuursessie te zien. Aangezien elke Filippino 50 cent voor zijn gezondheidszorg krijgt van de overheid en je hiermee zelfs geen paracetamol kan betalen (kost 1 peso), gaan ze op zoek naar alternatieve wegen. De health care heeft net aan een groep in 5 volledige lesdagen accupuntuur geleerd. De ‘dokter’ behandelde meteen 3 patienten.
‘s Nachts sliep ik ongeveer niets. Het was een kleine ruimte met ongeveer 10 mensen, omgeven door muggen en te weinig plaats om je muskietennet op te hangen. Mijn oor deed ongelooflijk veel pijn.

‘s Morgens bleek alles nog veel primitiever dan verwacht. De community, bestaande uit 26 families, deelt 1 waterpomp. Deze is met de hulp van progressieve priesters 1 jaar geleden gebouwd. Ervoor moisten ze een kilometer stappen. In 2003 stierven nog 10 mensen door het vervuilde water. Het probleem nummer 1 zijn mensen (Filippijnse landheren of buitenlandse firma’s) die het land komen opeisen. Er is altijd hevige strijd tegen geweest. De community is vele handen op 1 buik. In 1992 werden er nog twee mensen van de community door het hoofd van een andere baranguay vermoord, in een strijd voor het land.
In de voormiddag kreeg ik een education te zien. Ze ging door in de plaatselijke kerk (leek eerder een leslokaaltje in open lucht). Ze leerden een herbal medicine maken met ingredienten die daar groeien. Uiteraard op een kampvuurtje met primitief materiaal. Ik vraag me wel af of de mensen er veel van opstaken. De kinderen waren immers ook veelvuldig aanwezig en ze maakten heel veel lawaai. Daarna verdeelden ze het medicijn over alle mensen. Solidariteit troef, dat merk je hier in alle aspecten van het dagelijkse leven. Ik kreeg ook een zakje mee. Het helpt tegen diarree, verkoudheid .. Aangezien ik het tegengestelde probleem van het eerste heb, ben ik er voorlopig niets mee.. De baranguay captain was er ook. Hij wilde graag de Belgische tourist ontmoetten. Hij nam ons mee in een tocht door de bergen (je kan je niet voorstellen hoe mooi) met zijn overheidsauto. Daarna trakteerde hij ons op mirienda in de baranguay van een andere captain. Om te stoefen . In de namiddag ontmoetten we de indigenous people. Ze hebben hun eigen wetten en hun eigen court. Ze verschillen eigenlijk niet zoveel van de andere mensen hier, behalve dat ze meerdere vrouwen mogen hebben en ze een bruidsschat moeten bezorgen. Het is historisch gegroeid dat zij hun eigen wetten en rechtbank hebben. Ik had mensen in speciale kledij verwacht (een Westers idee waarschijnlijk), maar het was er allemaal heel ‘gewoon’. ‘s Avonds kreeg ik van de organizer van de peasants weer een hele uitleg. Ik kwam onder meer te weten dat 50 procent van de grond hier in het bezit is van mijnmaatschappijen, meestal buitenlandse. Help! Heel weinig mensen bezitten hier hun eigen land, de percentages varieren tussen 10 en 30 procent. Ik was zeer moe en kroop vroeg in mijn bed. We waren op een veel betere plaats dan de vorige dag. We hadden electriciteit en een grote ton water. Het was op wandelafstand van de vorige community, wel zot hoe het zo kan verschillen. We sliepen wel in een van de beste huizen ginder (voor een keer..).

Donderdagochtend stonden we heel vroeg op om, na een helse single motorcycle-tocht door de modder, een bad te nemen in een hotspring. Heet water midden in de natuur. Om er te geraken moet je veel modder doorwaden (wanneer we terugkwamen waren we dan ook weer vuil). Het had meer deugd gedaan in het koude Belgie denk ik, maar ik voelde me achteraf wel heel lekker ruiken. Warm water krijg je hier immers enkel in de sjiekere hotels of .. op een uniek plaatsje als dit.
Het afscheid was wat snel, achteraf dacht ik dat ik echt nog een positieve boodschap wou meegeven. Het was wat raar.
In de voormiddag gingen we naar het office van Gabriela in Marbel. Lizyl kroop in haar bed (we waren immers om 5u opgestaan), ik las in mijn boek ‘liberation in education’, een boek van Paulo Freire dat ik heel goed kan gebruiken voor mijn verslag van mijn stage hier. Freire schrijft dat de eerste vorm van onderwijs het onderwijs in de community is en niet het formele onderwijs. Dat wordt dan ook het uitgangspunt van mijn stageverslag. Ik ben van plan om een paper te schrijven met als titel: ‘onderwijs voor het (over) leven’, waarbij ik aan de hand van cases de situatie van de arbeiders, de urban poor, de boeren, … zal beschrijven. Ik wil het ruimer maken dan alleen een stageverslag. Jullie zullen het dus ook te zien krijgen. Toch wil ik niets beloven ..
Nuja, na het lezen van dit boek, kreeg ik een korte orientatie over ‘bugas’, de rural peasants woman ready to stand and fight.
‘s Avonds gingen we naar de plaats waar we vier dagen zouden blijven. Ik had een heel leuk gesprek met Mayvel, een meisje van 18. Ze gaat morgen naar Manila, bij haar mama en zus wonen (na 12 jaar gescheiden te zijn). Ik zal haar waarschijnlijk volgende week zien! We vroegen toestemming aan de baranguay captain, de nonkel van Mayvel. Alles in orde. Ik was welkom!
Ze zeiden me dat het voor de security was .. Even later zou ik begrijpen waarom. Na een tocht door de donkere velden en modder (gelukkig heeft mama voor me een hoofdzaklamp gekocht!) kregen we een vreselijk verhaal te horen. Op 28 april werd er een man vermoord door de militairen. Dit gebeurde na een achtervolging van 2 van de mensen die rondom me zaten. Ze (Nanay Lucie die ik later beter zou leren kennen) en een meisje van 14 jaar konden het wapen van een van de 2 militairen bemachtigen, nadat ze hen bedreigd hadden van lid te zijn van de NPA. Ik had het willen zien .. Ze wilden het niet teruggeven. Daarna vermoorden de militairen een man. Ze dachten dat hij een relative was van de 2 vrouwen. Zot verhaal. De hele community wordt verdacht van lid van de NPA te zijn. In de maanden voor april integreerde een man in hun community. Hij werd een lid van NPA. Wanneer de militairen hem ondervroegen gaf hij dit toe. Hij werd een bron voor het leger. Hij zij dat het hele dorp bij de NPA zat, maar dat is niet de waarheid.. De militairen verdenken nu dus iedereen. Ze zijn vooral op zoek naar 3 personen: de leider van de community, de counselor en de church leader. Nanay Lucie is de eerste.
Voor we gingen slapen vertelde Nengneng me nog dat het huis waar we in sliepen zo ingericht is dat ze voorbereid zijn op een aanval door de militairen. Het huis ligt lager dan de grond, zodat ze decking kunnen zoeken wanneer de NPA komt. ‘s Nachts moest ik naar de wc, brrr, ik voelde me echt niet op mijn gemak.

De volgende ochtend gingen we naar een andere plaats. Daar werkte ik mee op het land. Mais zaaien in de zon. Wel goed om eens mee te maken wat de boeren en boerinnen hier elke dag doen. Ja, de vrouwen zijn hier ook deel van de productie, hoewel ze niet als farmers worden erkend. Wanneer ik een verplichte pauze nam tijdens het werk, ging ik even naar de mannen die tussen de carabous zaten. Wou vriendelijk goeiendag zeggen, maar kreeg geen reactie. Dat bleek voor mij hier het grootste problem te worden, de taalbarriere. De mensen kunnen wel een beetje Engels. Ze verstaan je een beetje, maar ze zijn te beschaamd om het zelf te spreken. Na het werk namen we een douche. Nog primitiever dan tevoren. Ze hebben een hol gemaakt in de grond en daar krijgen we ons water uit. Ook hier moet je je wassen met je kleren aan. Lenlen vertelde me dat ze ook thuis, wanneer ze in haar eentje doucht, haar bh en haar short aanhoudt. Toch een raar idee..

Daarna had ik een gesprek met Lenlen en helpten we nog even mee met het planten van de mais. We hebben veel te weinig meegeholpen vind ik. Ze wilden niet dat ik ziek werd (voelde me al enkele dagen niet fantastisch). Het werken op het veld is eigenlijk schoon om zien. Wat bedoel ik hiermee? De hele community (!) helpt bij het bewerken van het veld. Nanay Lisa is de eigenares van dit veld, wat 3 hectaren telt. Lisa zorgt dan voor het eten voor al deze mense (een 20tal). De volgende dag doen ze een ander veld,… Ze betalen elkaar niet, enkel met eten.

In de namiddag deden ze echt hun best om me op mijn gemak te laten voelen. Een indigenous woman (een echte deze keer, met speciale kleren ) wilde graag een dans performen, maar ze vond geen geschikte muzikant. Ze hadden ook geen gong ter beschikking .. Daarna wilde Ete (een oude magere man die me ’s middags uitvroeg over het Belgische leventje, via tolk Lenlen weliswaar) me entertainen met zijn prachtig gezong en gitaar met 3 snaren. Ahum. Ze dronken veel kokoswijn, maar dat deed hen niet echt meer praten. Te beschaamd. Voelde me lastig dat niemand met me wilde praten. Ik probeerde telkens, maar het enige wat uit hun mond kwam was ’i can not speak English’. Tegen ’s avonds was ik het echt beu. Ik huilde zachtjes in mijn bed. Ik wilde zoveel weten, maar kon niets vragen (altijd vertaling vragen aan Lenlen of Lizyl is ook geen optie, je merkt dat het hen tegensteekt na een tijdje..). ‘s Nachts maakte ik iedereen wakker omdat ik moest gaan pissen. Alles is daar zo klein en alles maakt zoveel lawaai. Ze dachten allemaal dat ik ziek was (had ’s avonds veel zeer in mijn maag, kon al een week niet naar de wc gaan, en liep lastig-stress). Zo ongerust. Eigenlijk heel lief.

 

De volgende ochtend, zaterdag, stond ik op met koorts. Prrt. Ik had geen zin om ziek te zijn, want wilde een betere dag met de mensen hier meemaken. En het werd een betere dag!! De mensen probeerden echt Engels met me te spreken. Je moest zien hoe ik straalde. We gingen vissen vangen voor het eten (we hadden gisteren heel de dag kippen geslacht om op te eten, ’s morgens, ’s middags en ’s avonds). Na een paar nutteloze pogingen met een net, maakten de mannen een doorgang om het water te laten weglopen uit het riviertje. Na enkele uren liep het water zichtbaar weg. In deze paar uren zochten we met onze handen naar schelpen voor het middageten. Het werd een schaarse maaltijd. Wanneer er nog een beetje water inwas, vingen we vissen, garnalen,… met onze handen. Ploeterend in de modder. Heerlijk. Ik speelde met de kinderen. Een grote vuiligheid. Echt iets voor mij. Het was al in de late namiddag wanneer we klaar waren (met het kuisen van de vissen, het terug laten vollopen van het riviertje…). Ik had een assessment en kon met vreugde verkondigen dat deze dag 100 keer beter was dan de vorige. Ik straalde.

‘s Avonds sliepen we in het huis van Mayvel (het meisje dat ik in het begin ontmoette) en haar grootmoeder. Terwijl de anderen Filippijnse songs zongen met de videoke, probeerde ik slaap te vatten.

Om 5 uur opstaan (het begint stilletjes aan een gewoonte te worden) om naar de assembly van bugas in Marvel te gaan. Na 2 uren vertraging en wat ervaringen gedeeld te hebben (met onder andere activiste van 70 jaar!), kon het eindelijk starten. Na een inleiding en het voorstellen van iedereen, hadden de vrouwen een workshop. Ze moesten samen met de mensen van hun eigen community opschrijven welke producten ze daar teelden, of ze hun eigen grond bezaten, of er sommigen meer dan 50ha bezaten, hoeveel ze verdienden, wat de hoofdproblemen waren,… Daarna werden de ervaringen gedeeld. (oh ja, als mirienda een heerlijk drankje, ik zou er liters van drinken, verse kokos met geplette pindanoten!!). In de namiddag schetsten ze de nationale situatie van de boeren (heel interessant, schandalig hoeveel mining en hoeveel grond door multinationals worden geteeld) en de lokale situatie. Tot slot hadden ze ook nog een verkiezing van de president, vice-president, secretaris-generaal,… Ze riepen me plots binnen (vroeg aan de spreker over de nationale situatie de ppt, opdat ik deze zou kunnen gebruiken voor een uitwisseling in Belgie). Ik dacht dat ik een speechke moest afsteken. Nee, ze wezen me (terwijl iedereen luisterde) op het belang van de fondsen. Beschamend. Ik voelde me plots gereduceerd tot de rijke Belg. Ze hadden me ook al gevraagd het vervoer voor de hele bende naar Marvel te betalen (500 pesos, 7.5 euro). Op zich is dat totaal geen geld, maar ik geef liever een vrijwillige bijdrage (bvb in de collectebus) dan op hun ’bevel’. Lizyl houdt mijn geld hier bij (opdat ik dus niet de rijke Belg zou zijn) en ze dacht er hetzelfde over. Niet leuk. Gelukkig vond ik voldoende positieve energie om een goed speechke te doen achteraf! ’s Avonds keerden we terug naar General Santos City.

Gisteren werd een ’rustdag’. Toch in vergelijking met de andere dagen. Als een goede Filippina waste ik mijn kleren. Ik kreeg een informele vorming over mining. Zeer interessant. Over het effect van mining op de mensen. Het effect is heel breed. 1 mijnproject zal bijvoorbeeld 30 000 ha in beslag nemen en heel veel baranguays (verschillende communities samen) vernietigen. Dit project zal een eindje van de grote steden plaatsvinden,  maar ook deze steden zullen er last van ondervinden. Het watersysteem zal immers ernstig aangetast worden. Ook de zee .. waarin ze het afval dumpen. Het heeft een effect op vele duizenden (zo niet honderduizenden) inwoners. In de namiddag kochten we het eten voor de hele week. Al snel bleek dat het voor de hele ploeg hier is (soms zijn we maar met ons 2, soms met 7). Het kostte maar 700 pesos (voor 5 dagen en voor mijn afscheid vrijdag spaghetti voor 15 man) en ik krijg hier gratis verblijf, water, rijst, elektriciteit. Dat vind ik dan weer wel een eerlijke manier van handelen. In de late namiddag ging ik mee naar de office van de youth leader van deze baranguay. Als drukmiddel om geld te krijgen voor een anti-mining project. Wel grappig. Je had me moeten bezighoren. Goed slijmen en dan het project aanpraten. Hij vroeg achteraf mijn email, dus dat zit waarschijnlijk wel in de sjakos (komt in orde). ’s Avonds keken Lizyl en ik naar wat films, oa over het kastensysteem in India (wat een onderdrukking!!).  Vandaag was een leuk dagje. ’s Morgens las ik in mijn boek ’philippine society and revolution’, over de geschiedenis en de analyse van de maatschappelijke situatie in de Filippijnen. Erna gingen Lizyl en ik naar een ’verjaardagsfeest’ van haar neef, een politieman. Had er niet veel zin in, ik zou niet weten wat ik een politieman te vertellen heb. Maar het werd echt heel interessant. Ik kreeg eens een andere visie op dit alles te zien (uit minder progressieve hoek..). We praten over hun opleiding (waarbij ze een jaar niet naar huis mogen en ook niet naar huis mogen bellen of ze krijgen fysieke straffen), over hun werk (ze dragen echte vuurwapens, brrr) en over de Filippijnse maatschappij (de overheid die ze dienen, de terroristen = NPA (new people’s army), MILF (Moro International Liberation Front), MNLF (Moro National Liberation Front) en Abu Saiaff (die buitenlanders ontvoert)). Echt boeiend!In de namiddag kreeg ik een education over de ’proletarian relationships and sex’. Hoe gaan de progressieve organisaties hiermee om? Zeer conservatief en gecontroleerd .. Gelukkig mag je zelf kiezen wie je tot de uwe neemt, maar geen seks voor het huwelijk, een verleidings & boyfriend-girlfriend periode met telkens een assessment … Ze willen dat je echt gelukkig wordt en je relatie je organisatiewerk niet belemmert.Deze avond stuur ik jullie deze lange tekst. Het doet deugd om alles nog eens neer te schrijven.  

Morgen ga ik eerst weer als drukmiddel mee voor een ander anti-mining project en daarna waarschijnlijk naar de youth sector. Donderdag ga ik naar Mabuhay, waar een case loopt tegen een leerkracht die haar leerlingen sloeg en als straf de kleding van de leerlingen uitdeed (9 jarigen). Vrijdag is het hier een bigmob (big mobilization) van de boeren. ’s Avonds is mijn assessment (met spaghettiiii) en zaterdag zal ik terug in de armen van mijn schatteke vallen (na 2 weken en half). Zowel Koen als ik vinden dat de tijd hier ongelooflijk snel gaat, dus veel tijd om elkaar te missen hebben we niet.. Koen stelt het trouwens goed. Hij is wel vermagerd zeggen de vrouwelijke Filippijnse schoonheden (en hij is al zo mager), maar hij heeft er in IloIlo een fantastisch avontuur opzitten (hoewel ook de taalbarriere hem hinderde).  Heel veel liefs,Sara. 

Ps: Belgie begint korterbij te komen. Ik zal blij zijn jullie te zien en in mijn eigen bedje te slapen. Toch ga ik het leventje hier ongelooflijk missen. Je maakt hier zoveel mee .. Ik wil jullie alles vertellen. Ze mogen hier fier zijn op zichzelf. Zoveel mensen dat hier werken voor 1500 pesos per maand (eigenlijk alleen voor hun vervoer) met als nobel doel: serve the people!